Osiedle Kurdwanów Nowy

Szybki rozwój Krakowa w latach 70. był związany z kontynuacją południowego pasa zabudowy od granicy miasta z Wieliczką i zespołu szpitala w Prokocimiu do położonego po zachodniej stronie osiedla Ruczaj-Zaborze. W 1980 roku rozpoczęto budowę osiedla Kurdwanów Nowy, jednego z największych w obrębie dzielnicy IX Podgórze Duchackie. Podłużny układ założenia wzniesiono po wschodniej stronie osadników Krakowskich Zakładów Sodowych „Solvay”, pomiędzy ulicami Wincentego Witosa i Stanisława Stojałowskiego. Osiedle ma powierzchnię około 95 ha i obecnie jest zamieszkiwane przez około 20 tys. osób. W jego przestrzeni dominują bloki jedenastopiętrowe i pięciopiętrowe z wielkiej płyty. Projekt założenia przygotował wieloosobowy zespół, na którego czele stała Anna Sierosławska. Dominantą kompozycji jest pas w postaci kilkunastu wysokich bloków umiejscowionych w centrum założenia, po południowej stronie ulicy Marii i Bolesława Wysłouchów. Podłużne konstrukcje o poszerzonym trakcie mają wschodnią i zachodnią ekspozycję. Od południa i od północy towarzyszą im pasy niższych, podłużnych bloków o ekspozycji południowej. Kompozycję założenia uzupełnia szeroka linia parku Kurdwanów i jeszcze jeden pas zabudowy po stronie północnej. Przeważają tam podłużne, pięciokondygnacyjne bloki, dominantę stanowią trzy grupy po dwa wysokie bloki. W obrębie założenia działają trzy duże zespoły szkolne, całość uzupełniają budynki usługowe.

Prace przy budowie osiedla Kurdwanów trwały do początku lat 90. Kryzys gospodarczy w czasie, gdy ono powstawało, oraz zmiany gospodarcze po 1989 roku przyczyniły się do tego, że ciągłość rozwoju kompozycji urbanistycznej tego założenia została przerwana. W kolejnych dwóch dekadach Kurdwanów stał się miejscem licznych inwestycji deweloperskich, które wyróżniają się intensywnym zagęszczeniem oraz dużym zróżnicowaniem stosowanych rozwiązań architektonicznych. W 2000 roku do Kurdwanowa doprowadzono linię tramwajową biegnącą wzdłuż ulicy Wincentego Witosa, niewiele wcześniej na terenie osiedla powstał pierwszy wielkogabarytowy budynek handlowy.